Xin giới thiệu các bạn một cuộc trò chuyện cùng phóng viên Lê Ngọc Sơn (báo Sinh viên Việt Nam) về đại học tư. Câu chuyện xoay quanh vấn đề một số đại học tư đang gặp trở ngại trong việc tuyển sinh viên, vai trò của đại học tư, và theo tôi là cần phân định thế nào là đại học và thế nào là trường cao đẳng dạy nghề. Từ cao đẳng (college) đến đại học (university) là một bước nhảy về học thuật và khoa học chứ không thể đơn giản chỉ … đổi tên. Cũng xin nói thêm một chút cá nhân: tôi và phóng viên LNS từng gặp nhau ngoài đời vài lần, và từng có kỉ niệm lang thang trong một khu phố cổ Hà Nội ngồi quán vỉa hè đến gần nửa đêm, không phải để say xỉn, mà để nói chuyện … giáo dục. Bản ngắn hơn đã đăng trên Sinh viên Việt Nam và bản gốc là đây.

Xin giới thiệu cùng các bạn một vài ý kiến của tôi liên quan đến việc đào tạo tiến sĩ ở bên nhà. Những ý kiến này xuất phát từ một quyết định gần đây của Bộ GDĐT về việc dừng 57 chương trình đào tạo tiến sĩ. Phần 1 của bài viết đã đăng trên Sài Gòn Tiếp thị với cái tựa đề rất báo chí: Dân không trọng, quốc tế không công nhận. Vì đất không đầy đủ, bên báo phải cắt một vài chỗ (dù họ rất giỏi biên tập). Do đó, tôi post lên đây bản gốc có cả phần box 1 để dễ theo dõi. (Có thể xem thêm phần bình luận ở cuối này).

Hôm nay đọc báo thấy có bài này hay hay: “Giáo sư ngày càng trẻ hóa”. Nhưng đọc bài báo kĩ tôi chẳng thấy thông tin nào để có thể nói là làm cơ sở cho nhận xét trên. Nếu chỉ tính vài năm gần đây thì độ tuổi trung bình của giáo sư (và phó giáo sư) không hẳn là trẻ hóa. Có thể trẻ hơn só với 20 năm trước đây, nhưng so với 5 năm gần đây thì không hẳn trẻ hơn. Điều đáng chú ý nữa là năm nay số ứng viên được phong chức danh GS/PGS từ Sài Gòn chỉ chiếm 6%! Lại câu hỏi tại sao. Tôi nghĩ rằng lí do của sự mất cân đối là do các nhà khoa học ở miền Nam thiếu nghiên cứu khoa học và thiếu tài trợ cho nghiên cứu. Thiếu tài trợ dẫn đến ít nghiên cứu và ít công bố quốc tế, ít công bố quốc tế dẫn đến khả năng xin tài trợ bị giảm, và thế là đồng nghiệp miền Nam chạy trong một cái vòng tròn luẩn quẩn.

Xin trân trọng giới thiệu một bài viết mới của Gs Huỳnh Hữu Tuệ. Anh ấy là chỗ quen biết của tôi, và cũng là một “chứng nhân” cho sự thay đổi trong giáo dục đại học trong thời gian gần đây. Anh Huỳnh Hữu Tuệ từng du học ở Canada, sau này về Việt Nam tham gia giảng dạy trong đại học, và có thời làm hiệu trưởng Đại học Quốc tế Bắc Hà. Nay thì anh là giáo sư của Trường Đại học Quốc tế trong Đại học Quốc gia TPHCM. Anh Huỳnh Hữu Tuệ cũng có bài nói chuyện trong Hội thảo Giáo dục Đại học Việt Nam trong thời đại toàn cầu hoá vừa được tổ chức hai tuần trước. Trong bài này, bằng một văn phong thẳng thắn, anh Tuệ nói về những trải nghiệm cá nhân của anh trong thời gian trên dưới 20 năm qua. N.V.T